Cô giáo Nguyễn Hồng Nhung. Ảnh: Lữ Mai
Bốn mảnh đời vun tiếng trẻ thơ
Cô giáo Nguyễn Hồng Nhung năm nay bước sang tuổi 38. Cách đây 15 năm, khi chị còn là sinh viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, đang khấp khởi đếm ngược từng ngày chờ tới kì thi để nhận Bằng tốt nghiệp thì một tai nạn giao thông bất ngờ ập tới. Mê man trên giường bệnh suốt hai tháng trời, khi tỉnh lại, Hồng Nhung cay đắng nhận ra mình không thể cử động chân tay. Chấn thương khiến cô sinh viên mới ngoài 20 tuổi đối diện nguy cơ chịu cảnh “bán thân bất toại” suốt đời.
Như phép nhiệm màu, sau tai nạn khủng khiếp ấy, Hồng Nhung hồi phục nhanh đến mức các bác sĩ điều trị cũng phải ngỡ ngàng. Đầu óc tỉnh táo dù toàn thân đau đớn, Hồng Nhung gạt nước mắt xin mẹ cho đến trường dự thi tốt nghiệp. Mẹ chị là công nhân về hưu, tuổi đã cao lại đang chăm sóc cháu nhỏ nên không đủ tinh thần, sức lực dìu con gái đi thi, đành nhờ cậy đến người em gái ruột. Dì của Hồng Nhung khom lưng cõng cháu từ bệnh viện tới trường rồi về nơi trọ, ròng rã suốt kì thi năm ấy. Ngày cầm tấm Bằng tốt nghiệp ngành sư phạm trên tay, Hồng Nhung lâng lâng ngỡ đó là giấc mơ.
Bao tâm trí, sức lực dồn hết vào thi cử nên chị nhanh chóng suy sụp, quay về tình trạng ngày 24h nằm trên giường bệnh. Xót con, mẹ đưa chị về nhà điều trị, mỗi ngày kiên nhẫn đỡ Hồng Nhung từng bước tập đứng, tập đi, tập cầm nắm bằng bàn tay chịu dư chấn nặng nề sau tai nạn. “Tôi từng nghĩ, con gái mình sẽ rời bỏ thế giới này, tôi có cố bao nhiêu cũng không níu kéo được…”. Cho đến bây giờ, câu nói của mẹ chị vẫn đong đầy nước mắt khi ai đó gợi nhắc về ngày tháng cơ cực đã qua.
Sau vài năm thuốc thang, trị liệu, Hồng Nhung tạm thời bình phục, chấp nhận “trang mới” cuộc đời với một chân, một tay đã co rút khiến việc di chuyển trở nên khó khăn, hễ trái gió trở trời là đau nhức. Tấm Bằng tốt nghiệp đại học cất riêng một góc, chị xác định gắn bó đời mình với phố núi, trong ngôi nhà nhỏ cùng mẹ. Bố mẹ Hồng Nhung sớm chia tay nhau, chị gái lớn lấy chồng rơi vào cuộc hôn nhân tan vỡ, dì ruột sống kế bên chịu cảnh góa bụa nửa đời người, nay lại thêm Hồng Nhung vừa qua tuổi đôi mươi với thân phận đầy hoang mang, khủng hoảng… Bốn người đàn bà trong ba nóc nhà chụm vào nhau dành hết tình yêu cho bé Bi, con trai của chị gái Hồng Nhung, giấu tổn thương, khắc khoải trong lòng.
Chiều cuối năm, trong cái rét cứa sâu vào da thịt, mẹ cô giáo Hồng Nhung đón chúng tôi bằng bữa cơm ấm áp với những món ăn truyền thống được nấu nướng công phu, tỉ mỉ trong gian bếp gọn gàng có cả hoa tươi bày biện như bàn tiệc. Bốn người phụ nữ ngồi quanh mâm, không ai lên tiếng về nỗi niềm ẩn sâu trong trái tim mình, mà câu chuyện chỉ xoay quanh niềm vui nhìn bé Bi thông minh, khôn lớn từng ngày nay đã học lớp 6 và “Không gian đọc” trước kì nghỉ Tết lúc nào cũng sôi động, ngập tràn sức sống.
Không gian nuôi dưỡng tâm hồn
Khu vườn cổ tích của cô giáo tật nguyền. Ảnh: Lữ Mai
Cách đây hơn một năm, cô giáo Hồng Nhung chọn đúng ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6 để mở “Không gian đọc” với số sách ban đầu là 500 cuốn. Số lượng sách không nhiều, nhưng đó là cả “gia tài” tuổi trẻ của chị từ lúc đặt chân vào giảng đường đại học tới khi ngậm ngùi nhận ra khát khao đứng trên bục giảng dưới một mái trường nào đó đã sập cửa trước số phận mình. Hơn 10 năm, trước khi xây dựng “Không gian đọc”, Nguyễn Hồng Nhung mở lớp dạy môn Toán, Văn, Anh tại nhà cho học sinh từ cấp 1 đến cấp 3, chị còn kèm ôn thi đội tuyển học sinh giỏi, thi đại học… Lớp học cũng đặc biệt như ngã rẽ cuộc đời chị, nhiều học sinh cá biệt, tự kỉ, bị sang chấn tâm lý… trường học bất lực, gia đình mệt mỏi đều gửi gắm chị trông nom, dạy dỗ.
Trò chuyện cùng chúng tôi, cô giáo Hồng Nhung tâm sự: “Có những trường hợp thương lắm. Như một em học sinh lớp chuyên Văn đang năm học lớp 12 thì bị ốm, phải nằm viện mấy tháng trời và khi trở lại lớp học không theo kịp chương trình học từ sự mặc cảm đã dẫn đến sang chấn tâm lý. Phụ huynh chuyển em sang trường bổ túc để đỡ sức ép hơn nhưng vẫn bất ổn. Họ mang em tới gặp tôi lúc em sắp bước vào kì thi đại học với mục đích ban đầu, gửi gắm tôi “xoa dịu” cho em về tâm lý. Không ngờ, cô trò hợp nhau quá, em vừa học vừa chơi và năm ấy đỗ vào trường ĐH Luật Hà Nội với số điểm tương đối cao”.
Tìm gặp người học trò năm xưa của cô giáo Hồng Nhung, chúng tôi không khỏi bồi hồi trước những lời tâm sự của Mai Phương, cô sinh viên năm thứ ba ĐH Luật Hà Nội: “Cô giáo em không dạy ở bất cứ trường nào nhưng là chiếc “phao” duy nhất giúp đỡ em trong tình thế “chỉ cần tốt nghiệp cấp 3” vì lý do sức khỏe. Cô không chỉ dạy em những bài học trong sách vở mà đã “truyền lửa” cho em bởi nghị lực mạnh mẽ và tấm lòng nhân hậu. Ngoài mẹ em, cô là người thứ hai tin tưởng em có thể đỗ đại học, tin đến nỗi dù cô mệt nhoài vì ốm vẫn dạy kèm một mình em. Đến bây giờ, em sắp tốt nghiệp, cô vẫn dõi theo”.
Kể về những học trò “đặc biệt” của con gái mình, mẹ cô giáo Hồng Nhung nhớ lại: “Có cậu học sinh cao 1m75, cân nặng gần 100kg không chỉ lười học mà gia đình, thầy cô còn quả quyết rằng, cậu ấy “có vấn đề” về tâm lý. Ban đầu, lúc bố mẹ mới đưa đến đây, cậu ấy đòi đi lại bằng ô tô riêng, “đàm phán” với cô giáo rằng đến chỉ để chơi. “Mưa dầm thấm lâu”, chơi mãi trong không gian nhiều hoa lá, chim muông, lại được cô kể chuyện, gợi ý cầm vài cuốn sách xem qua thì cậu ấy bắt đầu đọc sách, học bài… Giờ cậu ấy đã vào đại học rồi, thỉnh thoảng vẫn về đây, hàng xóm toàn xuýt xoa thân hình dong dỏng, mặt mày sáng sủa hệt diễn viên điện ảnh”.
Vin vào thơ ngây mà đứng dậy
Trẻ nhỏ say mê với “Không gian đọc” của cô giáo Hồng Nhung.
Mỗi cuốn sách ở không gian của Hồng Nhung đều có một “mái nhà” xinh xắn. Chị cất công về tận Bát Tràng (Hà Nội), Phù Lãng (Bắc Ninh)… mua gốm sứ về trang trí, vào bản người Mường ở Hòa Bình tìm mây tre đan. Xung quanh mỗi chiếc ghế trẻ nhỏ ngồi đọc nơi này là nguồn cảm hứng tươi mới, dạt dào.
Cô giáo Hồng Nhung cho biết: “Vì đối tượng chính là trẻ em nên các đầu sách của “Không gian đọc” phần lớn ưu tiên cho tủ sách văn học Thiếu nhi, gồm các tác phẩm đặc sắc trong và ngoài nước. Tôi ưu tiên thể loại này nhằm mục đích gieo những rung cảm tốt lành vào tâm hồn trẻ thơ, bộ phận đang bị bủa vây bởi sự xơ cứng của cơn lốc công nghệ thông tin đôi khi lệch lạc”. Ngoài thời gian dạy kèm học sinh ở đây, cô giáo Hồng Nhung còn dành tâm huyết cho công việc sáng tác văn chương. Tính đến nay, chị đã xuất bản 3 tập thơ và truyện ngắn: “Ru xanh”, “Trong la đà trăng”, “Người ẩn kín” và gặt hái một số giải thưởng văn học.
Yêu thế giới cổ tích cô giáo đã tạo ra cho mình, những học trò của chị chẳng quản mưa nắng đều chăm chỉ đọc sách, dần trở thành tình nguyện giúp các em nhỏ rèn luyện kĩ năng, đắp bồi cảm xúc với việc đọc sách hàng ngày. Thấy cô giáo gom góp tiền dạy thêm mua sách, các em cũng tổ chức làm kế hoạch nhỏ đóng cho cô 10.000 đồng/ tháng trong niềm tự hào, hãnh diện. “Trái ngọt” của “Không gian đọc” là nhiều thế hệ học sinh của Hồng Nhung đều rất ngoan, say mê sách một cách tự nhiên dù có thể ban đầu chỉ đến để thỏa chí tò mò về cỏ cây hoa lá, chim muông, chơi bóng bàn, ô ăn quan… chán chê mới “sờ” đến sách.
Tết đến, Xuân về… cả mẹ, dì, chị gái và cô giáo Hồng Nhung đều cảm thấy ấm lòng khi không gian thường ngày được trang trí thêm rất nhiều loài hoa rực rỡ sắc màu. Mẹ chị kể, năm nào cũng vậy, những học trò cũ thường trở về thăm cô giáo vào thời khắc sắp sửa bước sang mùa Xuân mới. Nhiều người trong số họ đã thành đạt, mang cả gia đình, con cái về chào cô.“Chiều vô tình lật về ngày cũ/ Tờ lịch mọc chân, chạy hút cánh đồng”. Trong câu chuyện kí ức, Hồng Nhung đọc một bài thơ cũ của chị trong nỗi niềm không dễ nói nên lời. Chị không thuộc tuýp người bi quan, sống trong mặc cảm và trông chờ lòng thương hại. Đó cũng là lý do Hồng Nhung chưa bao giờ xuất hiện trên báo chí lên tiếng về số phận mình.
“Tiếng lành đồn xa”, nhiều văn nghệ sĩ, nhà xuất bản, bạn đọc khắp nơi biết câu chuyện của cô giáo Hồng Nhung đã viết thư chia sẻ, liên hệ đến tham quan, đóng góp sách vở, kinh phí hỗ trợ chị trang trải tiền đi lại, mua sách vở cho trẻ nhỏ. Nhà thơ Trần Anh Thái, nhà văn Hữu Ước, Tạ Duy Anh, nhà điêu khắc Khúc Quốc Ân… là những vị khách quen thuộc thường lui tới khu vườn “cổ tích” này. Một số nhà xuất bản cũng ngỏ ý để lại cho chị sách theo giá gốc hoặc biếu tặng. Đặc biệt, hòa thượng Thích Từ Vân - Trụ trì chùa Kim Sơn (Huế) cũng tham gia đóng góp kinh phí giúp Hồng Nhung xây đắp không gian cho trẻ nhỏ.
Lữ Mai
Đăng nhận xét